De formulering

De Reiki leefregels beginnen allemaal met "juist vandaag wil ik" om aan te geven dat het hier gaat om het uitspreken van een intentie die je vandaag wilt waarmaken. Het enige wat telt is juist wat je vandaag doet.Door deze formulering moet je elke dag weer streven naar de leefregels. Het werkwoord "willen" geeft aan dat het geen geboden zijn, maar leefregels die je vrijwillig kunt naleven. Reiki werkt toch wel, ook al lap je alle leefregels aan je laars.

Onderstaande uitleg is gebaseerd op de variant van de Reiki leefregels die mw. Takata onderwees.

Willen we op een vruchtbare manier omgaan met de Reiki leefregels, is het van belang dat we ze gedreven toepassen in ons leven: met overtuiging en flexibiliteit.

De leefregels kun je zien als een leidraad naar de vrijheid van de ziel waarin het doel van Reiki tot uitdrukking wordt gebracht: het onbelemmerd stromen van helende Reiki energie.

1. Juist vandaag wil ik niet boos worden

Deze Reiki leefregel zegt ons dat we een keuze hebben, dat we geen speelbal zijn van de emotie boosheid, misschien wel de meest onverzettelijke en meest verleidelijke. In tegenstelling tot verdriet geeft woede ons energie en is soms zelfs verkwikkend. Boos worden is een manier om van onze pijn en kwetsbaarheid vandaan te gaan door hem naar buiten, op anderen, te richten. Daarom zoeken we vaak redenen om onze boosheid te rechtvaardigen. Observeer jezelf maar eens als je je boos loopt te maken; hoe je jezelf aan het overtuigen bent met allerlei argumenten waarom iets of iemand niet deugt. Want als dat zo is, dan heb je het volste recht om boos te zijn, nietwaar?

Dit Reiki beginsel vraagt onze boze gedachtegang op te geven. Het vraagt ons de overtuigingen en meningen te herzien die onze boosheid hebben gevoed, overtuigingen die bijna altijd op aannames zijn gebaseerd die niet kloppen met de werkelijkheid. Als je denkt dat een ander je benadeelt, is het goed om uit te vinden of dat werkelijk het geval is. Maar al te vaak blijkt dan dat de ander het niet zo negatief bedoelt als jij het interpreteert. Er is keer op keer alertheid en discipline nodig om onszelf op cynische en vijandige gedachten te betrappen op het moment dat ze de kop opsteken. Een manier kan zijn om ze op te schrijven, waarna we ze aan kunnen vechten en opnieuw kunnen beoordelen op hun werkelijkheidsgehalte. Er kan bijvoorbeeld boosheid in de kindertijd zijn ontstaan doordat onze grenzen niet gerespecteerd zijn. Boosheid blijkt vaak de enige reactie te zijn die het angstige, gekwetste kind in ons heeft geleerd om grenzen aan te geven wanneer het zich bedreigd voelt. Het is een stap naar genezing als we bereid zijn ons liefdevol te openen voor de diep weggestopte angsten en pijnen van het kind in ons.

Leven in een genadig universum

Een hardnekkige voedingsbodem voor boosheid kan het geloof zijn dat jij slachtoffer bent van iets of iemand. Van daaruit zie je dat mensen zelfs boos en verbitterd kunnen raken op God en het leven zelf. De liefdevolle energie van Reiki kan helpen dit soort diep zittende, beperkende overtuigingen geleidelijk aan los te laten om ze te vervangen door de ervaring van het leven in een genadig universum. De weg van mededogen brengt ons steeds verder tot het besef dat alles wat we nodig hebben al in ons aanwezig is, en we onszelf niet langer als gescheiden ervaren van God en de ander.

Tot het zover is, hebben we te roeien met de riemen die we hebben. Ben je boos, onderdruk het in ieder geval niet want, zoals je weet, daar kun je ziek van worden. Vlamt er toch boosheid in je op, handel daar dan niet vanuit, maar neem de tijd om af te koelen. Boosheid roept namelijk boosheid op. Als je eerst wat afstand hebt genomen ben je effectiever in staat het conflict constructief op te lossen. Lukt ook dat niet, dan is het nog altijd beter om je boosheid direct te uiten naar de persoon om wie het gaat, dan het te laten lekken naar anderen. Probeer het te benoemen naar die ander toe, bijvoorbeeld: 'ik voel me nu boos en verdrietig, het is net alsof je...'

Soms kunnen er specifieke omstandigheden zijn waaronder het uiten van boosheid waardevol kan zijn. In een niet veroordelende therapeutische setting is het mogelijk om op een veilige manier je onderdrukte boosheid te ontladen.

Tenslotte is er ook nog zoiets als heilige verontwaardiging bij onrecht, een soort goddelijk geïnspireerde boosheid dus. Daarvan kun je niet 'genezen' worden, maar gebruik het ook niet als hefboom om anderen te veroordelen.Wij zijn allen onvolmaakte (d.w.z. nog niet tot volle ontwikkeling gekomen) mensen, en denken dat je beter bent, het beter doet dan anderen is de eerste stap in de richting van hoogmoed.

Het is heel goed mogelijk dat als je eenmaal met dit Reiki leefregel in je dagelijks leven aan de slag gaat, je je er pas bewust van gaat worden hoeveel boosheid er nog in je zit en hoe moeilijk het is om ze los te laten. Een laatste tip: word dan niet boos, maar blijf liefdevol en mild naar jezelf!

2. Juist vandaag wil ik mij geen zorgen maken

Om te beginnen is het goed te beseffen dat zorgen maken voortkomt uit een van oorsprong heel normale en gezonde functie van je geest: door een probleem van alle kanten te bekijken en te overwegen kun je tot oplossingen komen. Bezorgdheid geeft een zeker alert-zijn op mogelijk gevaar, zodat we ons erop kunnen voorbereiden hoe we het beste kunnen reageren. Bij velen van ons is deze van oorsprong gezonde psychische functie helaas een eigen leven gaan leiden. Bijna iedereen kent wel de toestand waarbij je voortdurend in jezelf allerlei (meestal denkbeeldige) angstscenario's herhaalt zonder ooit tot een constructieve oplossing te komen. Waarom maakt bijna iedereen zich daar van tijd tot tijd schuldig aan, en waarom kunnen we het zo moeilijk laten? Omdat er ook voordelen aan vastzitten! Diep in ons dragen we een soort magisch geloof dat zorgen maken op zich ons al beschermt tegen het gevaar waar we ons zorgen over maken. Als we uitgaan van het ergste, kan het in de praktijk alleen nog maar meevallen! Zo is het niet vreemd dat zorgen maken of tobben zich kan ontwikkelen tot een vorm van geestelijke verslaving. Er zit nog een ander voordeel aan het hebben van zorgelijke gedachten. Rechtstreekse angst voelt bedreigend door de acute lichamelijke gewaarwording die ze teweegbrengt. Door met onze zorgen in ons hoofd te gaan zitten hoeven we die niet zo direct meer te voelen!

Ondanks de genoemde 'voordelen' is het zorgen maken natuurlijk niet aan te raden. Immers datgene waar wij onze aandacht aan schenken heeft de neiging groter te worden. Wat je gaat voeden dat groeit. Mensen zijn zich vaak niet bewust van de kracht van gedachten, vooral als een geesteshouding een gewoonte is geworden en de gedachten en gevoelens die eruit voortkomen door gewenning als vanzelfsprekend worden ervaren. We merken vaak pas dat er iets verkeerd gaat wanneer klachten beginnen op te treden.

Naast het feit dat opdringerige, zorgelijke gedachten de grootste veroorzakers zijn van slapeloosheid, kan dit soort gedachten, wanneer ze aanhouden, ook uitmonden in een depressie. De mate waarin iemand piekert en tobt, blijkt een van de belangrijkste factoren te zijn in de lengte en diepte van een depressie. Tot depressie neigende mensen blijken zeer sterke associatienetwerken van negatieve gedachten te hebben. Het is zelfs zo dat gedeprimeerde mensen andere verontrustende gedachten gebruiken om zich van hun oorspronkelijke verontrustende gedachten af te leiden!

Om te voorkomen dat je door het lezen van dit alles zelf depri wordt, wil ik de rest van deze bespreking wijden aan de vraag hoe we onze zorgelijke gedachten kunnen loslaten?

Zes stappen om zorgelijke gedachten los te laten

1.     Het zo vroeg mogelijk opmerken van een aanval van bezorgdheid.

2.     Leren inzien wat voor angsten er aan je bezorgdheid ten grondslag liggen en je bewust worden van de lichamelijke gewaarwordingen die je erbij krijgt.

3.     Jezelf verzachten naar je angsten toe. In plaats van je angsten te veroordelen en te proberen ze weg te drukken, kun je jezelf oefenen in het liefdevol accepteren van de vele angstjes en angsten die je op een dag ervaart.

4.     Je kunt kritisch gaan leren kijken naar je eigen veronderstellingen die de kern vormen van je getob: is het erg waarschijnlijk dat de gevreesde gebeurtenis zal plaatsvinden? Helpt het echt om dezelfde zorgelijke gedachten keer op keer voorbij te laten flitsen? In plaats daarvan kun je de dingen in een ander licht leren zien, om van daaruit positievere alternatieven te bedenken.

5.     Het toepassen van ontspanningstechnieken zoals Reiki.

6.     Het steun zoeken bij een hogere macht. Onderzoekingen in de VS hebben aangetoond dat bidden een positieve uitwerking heeft op elke stemming.

Als er iets is dat we, ieder op onze eigen tijd, in het leven zullen ervaren, dan is het wel het feit dat het leven geen uiterlijke zekerheden kent. Alleen daarom al is het zo zinloos om je zorgen te maken. Zorgen maken doe je altijd met het oog op de toekomst. Door zoveel mogelijk met je volledige bewustzijn aanwezig te zijn in het heden, zorg je, hoe tegenstrijdig ook, juist het beste voor die toekomst. Volledig aanwezig-zijn in het heden houdt in dat je durft te gaan vertrouwen op de impulsen die van moment tot moment vanuit je binnenste opwellen en erom vragen vorm te krijgen. In vertrouwen jezelf overgeven aan die impulsen, de zielestroom, zou je kunnen zien als de uiteindelijke vervulling van de leefregel: 'Juist vandaag wil ik mij geen zorgen maken'.

3. Juist vandaag wil ik mijn leven eerlijk verdienen

Deze leefregel is niet zo gemakkelijk na te leven als het op het eerste gezicht misschien lijkt. Het vraagt ons niet alleen dat we niet stelen, het gaat veel verder. Stel jezelf maar eens de onderstaande gewetensvragen om uit te vinden of je inderdaad je brood wel verdient op een eerlijke manier:

·         Ben ik bereid mij voor 100 procent in te zetten in alles wat ik doe?

·         In hoeverre ben ik bezig te manipuleren om mijn belangen veilig te stellen?

·         Ben ik uit op eigen voordeel(tjes) en sluit ik mijn ogen voor wat dat voor een ander betekent?

·         Ben ik eerlijk naar mijzelf en anderen?

·         Blijf ik integer, ook als de prijs daarvoor hoog lijkt?

·         Kan ik met een goed gevoel mijn bijdrage leveren aan het grotere geheel via de belastingen die ik betaal?

·         En uiteindelijk de meest basale vraag: draagt mijn werk bij aan een betere wereld?

Ik denk dat vrijwel niemand van ons al deze vragen geheel en al positief kan beantwoorden. We laten allemaal zo nu en dan wel steekjes vallen. Daarom is het goed om deze Reiki leefregel bewust mee te nemen in het leven van alledag.

Wees toegewijd aan je roeping

Een alternatieve interpretatie van dit Reiki leefregel luidt: 'Wees toegewijd aan je roeping'. We worden dus in de eerste plaats uitgenodigd te ontdekken wat onze taak, onze roeping op aarde is. Heyoan, de gids van Barbara Ann Brennan, zegt in het boek 'Licht op de Aura' dat de ziel als doel voor dit leven, in overleg met haar gidsen, zowel een persoonlijke taak als een taak naar de wereld op zich neemt. De persoonlijke taak houdt in dat je iets mag leren (bijvoorbeeld leiderschap) terwijl de 'wereldtaak' inhoudt dat je via je roeping een geschenk aan de wereld geeft.

Het ontwerp voor je leven zit uniek in elkaar: naarmate je je persoonlijke taak vervult, ben je beter in staat je levenstaak, je roeping te vervullen. Door je in te zetten voor je persoonlijke taak (iets dat tegelijkertijd een zuiveringsproces is) bevrijd je je ziel. Daardoor komen er kwaliteiten en energieën vrij die je kunt inzetten voor de uitoefening van je roeping. Hoe meer je bent toegewijd aan je roeping, hoe groter de bevrediging is die je zult ervaren. Als laatste aspect wil ik noemen dat de Reiki leefregels je ertoe uitnodigen meer te gaan leven vanuit je ziel. En naarmate dit gebeurd ga je de Reiki leefregels beter begrijpen. Dan ervaar je ze ook op geen enkele manier als een beperking, maar leef je ze spontaan van binnenuit!

4.  Juist vandaag wil ik respect tonen naar mijn ouders en elk levend wezen

Van de vijf Reiki leefregels is dit de leefregel dat bij ons, westerse mensen, meestal op de meeste weerstand stuit. Hoe kunnen we diegenen onder ons die onder mishandeling, incest of psychische wreedheid geleden hebben, vragen hun ouders te eren? Hoe kun je ouders en leraren eren als ze jou als kind niet konden geven wat jij het hardste nodig had? Er is heel wat voor nodig om je ouders oprecht te eren. Als er veel mis is gegaan kan het jaren van diepgaand werken aan jezelf kosten, voordat je tot het punt kan komen dat je deze leefregel werkelijk kunt leven. Volgens Innerlijk Kindwerk zijn er grofweg drie fasen aan te geven waar iemand doorheen moet gaan. Drie fasen om op het punt te komen waarop je je ouders werkelijk leert eren.

In de eerste fase zit je nog in de ontkenning. Je kunt niet inschatten hoe groot de wond is die je als kind hebt opgelopen in relatie met je ouders en hoe die doorwerkt in je huidige leven. De diepste pijn die je daarbij hebt opgelopen, is dat jouw ouders onvoldoende in staat waren jou te zien, te eren en te ondersteunen in wie jij in wezen bent.

In de tweede fase val je door de maskerlaag van je aangepaste persoonlijkheid heen. Dit gebeurt bijvoorbeeld als het leven je in een crisis situatie brengt, of wanneer een therapeut of een therapiegroep door je maskerlaag heen contact maakt met wie jij daarachter bent. Op zo'n moment voel je wat je als kind gemist hebt, en zie je plotseling in hoe je al die jaren je innerlijke leegte hebt proberen te compenseren met allerlei soorten surrogaatbevrediging. Dan is het belangrijk dat de boosheid naar je ouders er helemaal mag zijn. En kan er een rouwproces op gang komen waarbij je je onbewuste eis kunt gaan loslaten dat je ouders jou alsnog datgene moeten geven wat je niet van hen gekregen hebt.

In de derde en laatste fase leer je voor jezelf de ouder te worden die het kind in jou zo hard nodig heeft. Pas dan kun je je ouders eren. Dat wil zeggen: je kunt met liefde en waardigheid naar je ouders kijken, naar zowel hun tekortkomingen als hun kwaliteiten.

Het eren van je leraren en de ouderen

Dit zijn twee volgende aspecten van deze Reiki leefregel. Je kunt het zo zien dat het eren van je leraren inhoudt dat je in iedere persoon die je ontmoet in je leven, een leraar kunt zien: of dat nu je vader, je kind, je buurvrouw of zelfs je vijand is. Om het leraarschap van die ander te kunnen eren heb je een stuk nederigheid nodig en de kwaliteit van Zijn die in de Zen filosofie 'beginner's mind' genoemd wordt. Dit is een houding waarbij je je vooringenomenheid loslaat en bereid bent om, ontvankelijk als een kind, in het niet-weten te gaan. Pas dan ontstaat er ruimte om volledig te ontvangen wat de ander je te geven heeft. Het is pijnlijk om te ervaren dat in onze westerse cultuur alles erop gericht is om vanuit onze persoonlijkheid te leven. Daarbij is er geen ruimte voor het eren van de 'ouderen': mensen die op grond van hun ervaring en doorleefde wijsheid een spontane vorm van respect oproepen. Wat iemand tot een 'oudere' maakt is dat het licht en de wijsheid van zijn ziel door de persoonlijkheid heen gaan stralen. In wezen zijn we allemaal 'ouderen', als we bereid zijn in onze grootheid te gaan staan. Er is echter grootheid nodig om grootheid te kunnen zien en eren.

Zit je nog te vast in je persoonlijkheid, dan is het onmogelijk dit Reiki leefregel werkelijk te leven. Leef je op het niveau van de persoonlijkheid (het ego), dan leef je in een wereld van vergelijking: je voelt je of beter of minder dan een ander. Net als de andere leefregels is ook dit Reiki leefregel te benaderen als een Zen Koan*. Het is niet mogelijk de Reiki leefregels volledig te begrijpen en (na) te leven vanuit je persoonlijke beperkingen. Kijk verder dan het beperkte wereldje van je persoonlijkheid om in de werkelijkheid van je ziel te stappen. De Reiki leefregels zijn te zien als een uitnodiging daartoe.

*Zen Koan: een voor het verstand onoplosbare paradox waarover gemediteerd wordt en die tot een ervaring van verlichting (satori) kan leiden.

5. Juist vandaag wil ik dankbaar zijn voor alles wat op mijn pad komt

Bij de beschrijving van de vier overige Reiki leefregels is het al genoemd: de Reiki leefregels nodigen ons uit om onze zielskwaliteiten meer te gaan leven. Deze uitnodiging geldt des temeer voor deze vijfde en laatste leefregel. Want, willen we uberhaupt dankbaarheid kunnen ervaren, dan is dit alleen mogelijk indien we niet voortdurend gevangen zitten in de beperkingen van onze persoonlijkheid.

Ware dankbaarheid is een heel intiem gevoel van verbonden zijn met de bron in jezelf en met de gevende stroom van het Leven. Dankbaarheid kan spontaan opkomen eenvoudig door het helende geschenk van Reiki te laten stromen, maar evenzeer tijdens meditatie of gewoon in het dagelijkse leven. Het ervaren van schoonheid kan je ook dankbaar stemmen, het contact kunnen maken met de intrinsieke schoonheid van mensen en dingen, zelfs al is die aan de buitenkant niet altijd zichtbaar.

Weldadige opwaartse cirkel

De hoofdzaak van dankbaarheid is de Bron ervaren in alles; het weten dat er een oneindige liefdevolle intelligentie door alles en iedereen, inclusief jezelf, heen stroomt. Dankbaarheid wil van nature overstromen en zich uitdrukken. De natuurlijke vorm waarin dankbaarheid wil uitstromen, is die van dienstbaarheid. Deze twee, dankbaarheid en dienstbaarheid, zijn in wezen onafscheidelijk. In de mate dat je rijpt als mens, mag dienstbaarheid een steeds grotere rol in je leven gaan spelen. Eerst en vooral de dienstbaarheid aan je eigen groeiproces, maar in toenemende mate ook je dienstbaar maken voor het heil van de wereld om je heen. Elke vorm van echte dienstbaarheid brengt gevoelens van dankbaarheid teweeg, niet zozeer concreet van de ander, als wel van jouw innerlijke zelf, dat zich verheugt in het uitvoeren van je taak.

Zo kun je dus in een positieve opwaartse cirkel terechtkomen van dienstbaarheid en dankbaarheid waarbij jou steeds meer gegeven wordt om te kunnen geven. Iets dat tot slot nog een ander aspect van dankbaarheid naar voren brengt: naarmate je dankbaar kunt zijn voor wat je nu hebt of waar je nu bent, kan aan jou meer worden gegeven. Dankbaarheid nodigt uit tot geven, en zo kom je in de stroom te staan van ontvangen en geven. Kun je echt geven, dan zul je ook steeds meer mogen ontvangen.

Dankbaarheid is de sleutel naar overvloed in je leven.

Het bovenstaande is een bewerking van een artikel van Dick Nijssen